Araç çubuğuna atla
Yaşam

Gerger’ i Tanıyalım Adıyaman’ın İlçeleri Serisi

Gerger ’in Tarihçesi

Kommagene (Selevkos veya Seleukos) Krallığı’nın kurucusu olarak bilinen Arsemes tarafından milattan önce 6. yüzyılda Gerger Kalesi bölgesine Arsemia kenti kurulmuştur. Arsemia kentine ise milattan önce 2. yüzyılda Kale inşa edilmiştir. Kommagene Krallığı milattan sonra 17. yüzyılda Roma İmparatorluğu’nun egemenliğine girerek Suriye Eyaleti’ne dâhil edilmiştir.

Kale Kommagene Krallığı’nın doğu sınırını oluşturmakta olup Fırat nehri üzerindeki geçişlerin kontrol noktası durumundaydı. Sarp kayalar üzerine, Aşağı Kale ve Yukarı Kale olmak üzere iki bölümde inşa edilmiştir. Gerger Kalesi, Kommageneliler’in ilk idare merkezi olmuş ve aynı zamanda kutsal bir tapınak görevini de üstlenmiştir.

Geniş Bilgilendirme makalemizi ; https://dutlook.com/yasam/gerger-kalesi-hakkinda-bilgilendirme-tarihi-degerlerimiz/2216/ buradan okuyabilir veya Gerger Kalesi linke tıklayabilirsiniz.

Gerger Kalesi
Gerger Kalesi

Kommegeneliler tarafından ise bu kale, kışları kullanılan bir kent iken Bizanslılar’ın (Doğu Roma İmparatorluğu) eline geçmiştir. MS 752’de Abbasiler (Ebu Cafer Mansur) Gerger’i de içine alan Samsat – Kâhta – Adıyaman bölgesini fethetmiştir. Bölge halkının dinî inancı bu sayede hristiyanlıktan müslümanlığa geçiş yapmıştır. Zayıflayan Abbasi iktidarı sonrasında Bizanslılar tekrar bu toprakları ele geçirmiştir. Selçukluların fetih mücadelesi 1071’de İmparator Alparslan’ın Malazgirt’te Romen Diyojen’e karşı kazandığı zaferle sonuçlanmıştır.

Daha sonra sırayla egemenliğine alanlar:

  • Artuk Bey tarafından kurulan Artukoğulları (Artuklular).
  • Haçlılar.
  • İmâdüddin Zengi’nin kurduğu Zengiler.
  • Haçlıların kurduğu Frank Kontluğu.
  • Selâhaddin Yûsuf b. Eyyûb’un tarafından kurulan ve Zengiler’in devamı olan Eyyûbîler.
  • Süleyman Şah tarafından kurulan (1075) Anadolu Selçukluları.
  • Moğollar.
  • Memlük Devleti (Memlükler).
  • Timur tarafından kurulan Timurlular.
  • Oğuzların Bozok kolundan olan Dulkadiroğulları Beyliği.

1515 yılından sonra da Osman Bey’in kurucusu olduğu Osmanlılar’ın egemenliğinde olmuştur.

1849’de Osmanlı sancaklarından Diyarbakır’a, 1859’de ise Malatya’ya bağlı olmuştur. 01.12.1954’te Adıyaman’ın il olmasıyla Adıyaman’a bağlandı.

Gerger’in Coğrafi Konumu

Gerger’in yüz ölçümü 702 kilometre karedir. Güney batısında Adıyaman, kuzeyinde Pötürge, doğusunda Çüngüş, Çermik ile Siverek ilçeleri, güneyinde Kâhta, batısında Sincik bulunmaktadır. Fırat Nehri’ne kurulmuş olan Atatürk Baraj Gölü doğu ve güney sınırındadır.

Gerger’in Coğrafi Konumu
Gerger’in Coğrafi Konumu

Rakımı 770 metredir. İl merkezine 105 kilometre uzaklıktadır. Dağlık zemine kurulu olmasından ötürü ulaşımı zor olan ilçede Kımıl Dağındaki yükseklik 2.250 metreyi bulmaktadır. Bölgedeki diğer dağlar Kımıl, Kürdek ve Hacı Bazı’dır.

Gerger’in yaylaları Kımıl, Kürdek, Çet, Beyaz Çeşme ve Ovacık’tır. Kara Göl adında Gürgenli – Güngörmüş köyleri arasında bir göl ile ilçeye 5 kilometre mesafede Murfan mağaraları vardır. İlçedeki nehir ve akarsular Fırat Nehri ile Çifthisar ve Demirtaş Çayları’dır.
Gerger’de yetişen ters lale ve yabani nergis çiçekleri yerli turistlerin ilgi odağı olmaktadır.

Adıyaman’ı Tanıyalım” konulu yazımız için lütfen tıklayınız.

Gerger’de Gezilecek Yerler

Gerger’in Kalesi, Gerger’in Oymaklı köyündedir. Selçuklular ve Osmanlılar tarafından surlar, kapılar ve iç bükey biçimdeki ilaveler yapılarak kullanılmıştır. Kalenin büyük bölümünün kalıntıları hâlen ayaktadır.

Yukarı Kale’de, üç giriş, kayadan oyma merdiven ile koridor ve mezar bulunmaktadır. Kral Samos’un rölyefi (kabartması) ve torunu I. Antiochus’un Grekçe yazıtlarının bulunduğu kitabe görülebilir. Kalenin üst taraflarında burçlar, alt taraflarında su sarnıçları ve ev kalıntıları vardır.

Gerger’de Gezilecek Yerler
Gerger’de Gezilecek Yerler

Aşağı Kale’de, Orta Çağ’dan kalma iyi durumda olmayan kalıntılar bulunmaktadır. Oyulmuş kaya merdivenleri, koridor ve mezar kalıntıları kalenin bu bölümünde de vardır. Kale surlarında dört metrelik kaya oyması Kral Samos’un bir elini ileri doğru uzatarak ayakta durduğu rölyefi (kabartması) görülmektedir.

Diğer gezilecek yerler: Sülüklü Göl, Gerger Kanyonları, Abacığ Yaylası, Kırköz ve Hz. Üzeyir Makamıdır. (Üzeyir Peygamber Türbesi makalemiz)

Detaylı makalemiz ; Gerger Kurdek Yaylası

Gerger’de 17 odalı ve 34 yataklı Öğretmenevi bulunmaktadır.

Gerger İlçesi’ne ait önemli telefonlar

Belediyesi: 0 (416) 4312011 (http://www.gerger.bel.tr/)
Kaymakamlığı: 0 (416) 4312002 (http://www.gerger.gov.tr/)
Jandarma Komutanlığı: 0 (416) 4312006
Emniyet Amirliği: 0 (416) 4312198
Özel İdare Md.lüğü: 0 (416) 4312007
Öğretmenevi: 0 (416) 4312400

Etiketler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı