Araç çubuğuna atla
Yaşam

Adıyaman Yeni Kalesi – Bölgenin Tarihi Yerel Tanıtımlar

Adıyaman Yeni Kalesi Kâhta ilçesi Kocahisar Köyündedir. Hititlerce ilk kez yapılmışsa da şimdiki şekli Memluklulardan kalmadır. Kommageneliler, Urartulular, Romalılar, Partlılar, Sasaniler ve Araplar ile Osmanlılar zamanında da kullanılmış olduğu bilinmektedir. Kalede birçok kitabe bulunur. Giriş kapısı üstünde, doğudaki burçta, mescitte veya saray girişindekiler bazılarıdır. Kitabelerde bu devletlerden bazılarının yöneticilerinin adları yazmaktadır. Bunlardan bazıları Kalaun, Eşref Selahaddin Halil, Nasır’dır. Adıyaman Yeni Kalesinde eskiden güvercin yetiştirilen bir de kule vardır. Kulede yetiştirilen güvercinler posta getirmeleri için kullanılmaktaydı. Gezilecek yerleri arasında hamamı, sarnıçları, mescidi ile zindanları ve eskiden adı Nymphaios olan Kâhta Çayı’na gidilen gizli suyolu sayılabilir.

Adıyaman Bölgesinin Tarihi

Adıyaman coğrafi olarak Mezopotamya ile Anadolu arasında geçiş bölgesidir. Milattan önce 600 bin ilâ 10 bin yılları arasındaki Paleolitik Dönemden bu yana yaşam alanı olmuştur. Kalıntılar Paleolitik Dönemde bölge halkının toplayıcılık ve avcılık yaptığını göstermektedir. Milattan önce 8 bin ilâ 5 bin 500 yılları arasındaki Neolitik Dönemde tarımla birlikte yerleşik hayata geçildiğine dair izler vardır. Milattan önce 5 bin ilâ 3 bin 500 yılları arasındaki Kalkolitik Döneme ait çömlek – çanak gibi eşyaların kullanıldığı anlaşılmaktadır. Milattan önce 3 bin 500 ilâ bin 200 yılları arasındaki Tunç Çağındaki medeniyetlere ait yaşam izleri görülmektedir.

Medeniyetler

Bu medeniyetler Hurriler, Hattiler, Hititler ve Hurri – Mittanilerdir. Milattan önce bin 200 sonrasında Geç Hitit Krallıkları bölgede egemen olur. Bunlardan Kummuh Krallığı, Asur Krallığı, Urartu Krallığı, Pers Krallığı, Med Krallığı, Makedonya Krallığı sayılabilir. Bu krallıklar arasında en meşhur kral Pers’li Darius’u yenen Makedonyalı Büyük İskender’dir. Milattan önce 323’te Büyük İskender’in ölümünden sonra yaklaşık 300 sene sürecek Helenistik Dönem’de bölge Seleukoslar’ın yönetiminde kalır. Milattan önce 69’a gelindiğinde bölgede Kommagene Krallığı kurulur ve başkenti Samsat (Somosata) olur.

Kommagene

Nemrut Dağı ve Arsameia kalıntıları gibi çok sayıda eser Kommagene Krallığından kalmadır. Bölge Kommagenelilere de kalmaz, Romalı General Pompeus Milattan sonra 72’de gelerek bölgeyi Roma İmparatorluğuna bağlar. Cendere köprüsü Romalılardan kalmadır. Milattan sonra 260’da bölgede Sasanilerin yaşadığı görülür. Roma İmparatorluğu Milattan sonra 395’te batı ve doğu imparatorluklarına bölününce, Bizanslılar Doğu Roma İmparatorluğunun devamı olarak bölgede hâkimiyet sürerler. Milattan sonra 619 senesine gelindiğinde Sasaniler Anadolu’yu geçerek İstanbul’a gelerek Bizanslılarla savaşır ancak yenilirler.

Adıyaman Bölgesinin İslamlaşması ve Türkleşmesi

Emeviler Milattan sonra 670’te İstanbul’a gelerek Bizanslılarla savaşmaya başlar. Sultan Muaviye’den sonraki Sultan Velid bin Abdulmelik zamanında artık bölge İslâm ordusu Emevilerin hâkimiyetindedir. Milattan sonra 780’de Emeviler’den sonra bir başka İslam ordusu Abbasiler (Sultanı Mehdi) bölgedeki hâkimiyetin sahibi olur. Milattan sonra 856’da Bizanslılar bu defa Samsat’ı tekrar alır. Bizanslılar ile Müslümanlar bu bölge için sık sık savaşırlar ve bölge sürekli el değiştirir. Hamdaniler (Milattan sonra 926) ve Selçuklular (Milattan sonra 1040) sırayla bölgede hükümdarlık kurarlar. Nihayetinde Anadolu, Selçuklular (Sultanı Alparslan) tarafından fethedilir. 1071’deki Malazgirt zaferi ile Anadolu Türk toprağı olmuştur.

Öncesinde paylaşılamayan bu topraklar, bundan sonra da paylaşılamayacaktır. Bölgeye her egemen olan kendi kültürüne has izler taşıyan tarihi eserler bırakmıştır. Osmanlı İmparatorluğu, Dulkadiroğulları, Moğollar, Zengiler, Artuklular ve Memluklular bölgedeki egemen güçlerdir. Adıyaman Yeni Kalesi de Milattan sonra bin 298’de bölgeyi egemenliği altına alan Memluklulardan kalmadır. 1954’te Türkiye Cumhuriyeti’nin bir ili Adıyaman’ın Merkez, Çelikhan, Kâhta, Besni, Gölbaşı, Gerger, Tut, Samsat ve Sincik adlı 9 ilçesi bulunmaktadır.

Kahta Kalesi hakkında bilgi sahibi olmak için https://dutlook.com/yasam/eski-kahta-kalesi-ne-zaman-insa-edilmis-adiyaman-tanitim/2275/ yazımızı okumanızı tavsiye eder, iyi günler dileriz.

Etiketler

2 Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı