Araç çubuğuna atla
Teknoloji

Hidroelektrik Santral Sistemleri Nedir? Nasıl Kurulur ?

Hidroelektrik Nedir?

Su; Gezegenimizde yaşamın ve doğal hayatın devam etmesi için temel ihtiyaçlardan birisidir. Suyun akısından meydana çıkan kinetik enerjini mekanik enerjiye, mekanik enerjinin de elektrik enerjisine çevrilmesi mümkündür. Tarih boyunca suyun akış hızından insan oğlu yararlanmıştır bunların başında su değirmenleri gelmektedir. Bu yazımızda suyun akış nasıl elektrik üretildiği, Hidroelektrik Santral Sistemleri nin ülkemizdeki uygulamalarından bahsedeceğiz.

Hidrolik yunanca su ve boru kelimelerinden türetilmiştir. Hidroelektrik ise akan suyun belirli bir yükseklikten borular veya tüneller vasıtası ile türbinlere akıtılması ve jeneratörlere bağlı motorlara dönüş hareketinin oluşturması sonucu jeneratörlerden elektrik enerjisi elde edilmesidir.

Hidroelektrik Nedir?
Hidroelektrik Nedir?

Neden Hidroelektrik santralleri kurulur?

Hidroelektrik santralleri yenilenebilir enerji kaynağı olmasının yanında ilk kurulum maliyetlerin sonrasında bakım ve işletme giderleri düşüktür. Teknik açıdan ömürleri uzundur. Sera gazı oluşmadığı için doğaya zararı yoktur. Ülkenin enerji ihtiyacının karşılanmasında önemli bir yükü karşılar.

Hidroelektrik Santrallerin Sınıfları

  • Depolama yapılarına göre kurulan Hidroelektrik santralleri
  • Bu tip santraller depolamalı (rezervuarlı) ve nehir (regülatör) tipi olmak üzere ikiye ayrılır.
  • Düşülerine göre kurulan Hidroelektrik santralleri Alçak (H<10m) düşülü, Orta (H=10-50m) düşülü ve Yüksek (H>50mden büyük) düşülü Hidroelektrik olmak üzere üçe ayrılır.
  • Kurulu güçlerine göre Hidroelektrik santralleri çok Küçük Kapariteli (miktro (<100kW)), Küçük kapasiteli (Mini (100-1000kW)), Orta kapasiteli (1000-10000kW) ve Büyük kapasiteli (>10000kW) hidroelektrik santralleri olmak üzere dörde ayrılır.
  • Ulusal Elektrik Yükü içindeki durumuna göre Hidroelektrik Santraller
  • Baz Yük (Baz: 24 Saat içinde minimum tüketim), Puant (Pik )(Pik: Belirli bir süre için) ve hem Baz hem Puant yük Hidroelektrik santraller.
  • Baraj Gövdesine göre Hidroelektrik santraller.
  • Ağırlık beton, Beton kemer, Kaya dolgu, Toprak dolgu gövdeli hidroelektrik santralleridir.
  • Santral binasının yerine göre Hidroelektrik santralleri.
  • Yeraltı, Yerüstü ve Yarı gömülü Hidroelektrik santralleridir.

Türkiye’de Hidroelektrik Santrallerinden Elektrik Üretme ve Sistemleri

Ülkemizde 1902 yılında Tarsus’ta kurulan Hidroelektrik santralinden ilk elektrik enerjisi elde edilmiştir. 1913 yılında ise ilk büyük güç santrali İstanbul’da yapılmıştır. 1940 yılına gelindiğinde Türkiye 28 Hidroelektrik santrali ile o dönemki enerji ihtiyacının 3%3,2’sini karşılar vaziyete gelmiştir.

Bu süreçten sonra ise Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik gücünü yükseltmesiyle yıllar içerisinde kurmuş olduğu kurumlar vasıtası ile çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar ülkenin hidroelektrik potansiyelini öğrenilmesi, doğru yerlere yatırımlar yapılması ve Ülkenin enerji ihtiyacının karşılanması üzerine olmuştur. Ülkemizde Keban, Atatürk, Hirfanlı gibi büyük kapasiteli ve uzun ömürlü barajlar yapıldığı gibi küçük ölçekli Hidroelektrik santralleri de kurulmuş ve kurulmayada devam edilmektedir.

Türkiye’nin 2019 yılında enerji üretiminin %29,21’i TEİAŞ verilerine göre Hidroelektrik Santral Sistemleri nden karşılanmış ve yapılmakta olan yeni HES projelerinin tamamlanması ile bu rakam ileriki yıllarda daha da artacaktır.

Etiketler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı