Araç çubuğuna atla
Spor

VAR (Video Yardımcı Hakem) Sisteminin Kuruluşu

VAR (Video Yardımcı Hakem) SİSTEMİNİN TÜRK FUTBOLUNDA UYGULANMAYA BAŞLANILDIĞI YIL – 2018

VAR Sistemi Mayıs 2018’de ülkemizde ilk defa Spor Toto 1. Lig Play Off maçlarıyla uygulanmaya başlanılmıştır. Türkiye Futbol Federasyonunun başında Yıldırım DEMİRÖREN’in bulunduğu sezonda hayata geçirilen uygulama öncesinde. Federasyon Yönetim Kurulu toplanarak VAR sisteminin yürürlüğe girebilmesi için gerekli mevzuat çerçevesinde tüzük değişikliğine gitmiştir.

“Minimum müdahale – maksimum yarar” anlayışıyla maç sırasında hakemin pozisyon hakkında karar vermekte zorlandığı durumlarda uygulanır. Hakemin pozisyonu hiç görmediği durumlarda, sahada bulunanların etkisinden uzak bir odada maçı takip eden bir başka hakemin maçı izler. Maçı yöneten orta hakeme bilgi vermesi ya da uyarmasıyla VAR sistemi uygulanmaktadır.

“BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE ERZURUMSPOR İLE ÜMRANİYESPOR” MAÇI VAR’IN ÜLKEMİZDE SAHNE ALDIĞI İLK MAÇTIR

11 Mayıs ve 15 Mayıs 2018 tarihlerinde Federasyon tarafından açıklama yapılmıştır. Açıklanan takvime göre 4 takımın yer aldığı Spor Toto 1. Lig Play-Off YARI FİNAL maçlarıyla, Video Yardımcı Hakem Sistemi (VAR) ülkemiz futbolunda online olarak ülkemizde uygulanmaya başlamıştır.

11 Mayıs 2018 tarihinde Kazım Karabekir Stadyumunda Büyükşehir Belediye Erzurumspor ile Ümraniyespor arasında oynanan karşılaşmaya bakalım. Hakem Arda KARDEŞLER’in yönettiği ve Erzurumspor’un 4-3 kazandığı müsabaka Video Yardımcı Hakem (VAR) Sisteminin uygulandığı ilk maç olarak kayıtlara geçmiş ve Türk futbol tarihindeki yerini almıştır.

Hakem Arda KARDEŞLER, bu müsabakada VAR a giderek Erzurumspor lehine penaltı kullanılmasına karar vererek bu uygulamayı kullanan ilk hakem olarak da ayrıca kayıtlara geçmiştir.

VAR SİSTEMİNE İHTİYACIN OLDUĞUNU HİSSETTİREN VE AKILLARDA KALAN ÖNEMLİ MAÇ

Dünya kupaları tarihinde ve çeşitli organizasyonlarda oynanan birçok maçta, bariz can alıcı ve hatta maçın seyrini değiştiren yanlış hakem hatalarına çok kez rastladık ve bu anları gerek televizyondan gerekse da sahada maçı izleyerek yaşadık.

2010 Dünya Kupasında oynanan ve erken final olarak niteleyebileceğimiz, kupanın ikinci turunda oynanan panzer Almanyası ile İngiltere arasında oynanan maçta Frank Lampard’ın çektiği şutta topun kale çizgisini geçtiğini sahada herkesin görmesine rağmen hakemin devam kararı vermesi hafızalarda yerini aldı.

Bu maçtan sonra hakem hatalarını en aza indirme noktasında futbol dünyası yeni uygulamalar düşünmeye başladı. Günümüz teknolojisinin de kullanılmasıyla daha sağlıklı sonuçlara ulaşmak adına VAR ın güzel bir uygulama olacağı hususu ortaya konuldu.

VAR DA İNCELENMESİ GEREKEN POZİSYONLAR İLE VAR’IN UYGULAMA NOKTASINDA TEMEL İLKELER VE KURALLAR

Bu sistemi almak, uygulamaya koymak ve futbolcular ile futbolun içinde olan herkesin aklında uygulamanın ne kadar başarılı olacağı sorusu vardı. Hangi pozisyonların incelemeye alınacağı hususu, VAR a gidilebilmesi için pozisyonun sona ermesi beklenmeli mi yoksa VAR odasında yer alan hakem, hatayı veya eksikliği tespit ettiği anda maça müdahale edip durumu orta hakeme bildirmeli mi … gibi daha birçok soru sorulmaya başlanmıştı. Bu durumla alakalı olarak bu hususlara göz atalım.

Gol Kararı Verilmesi: Gol pozisyonundan önce golün geçersiz kılınmasını gerektirecek bir ihlalin/hatanın olup olmadığını bildirmek.

Penaltı Kararının Oluşması ve Verilen Penaltının İptaline Yönelik Karar: Pozisyonun penaltı ile sonuçlanarak penaltı kararının gösterilmesi veya pozisyon sonucunda penaltı verilmeyerek açık bir hatanın ortaya çıktığı durumda durumu maçı yöneten hakeme bildirmek.

Hakemin Yanlış Bir Oyuncuya Kart Vermesi Durumu: Hakemin maç içerisinde kural dışı bir harekette bulunan oyuncuya uyarı/ihtar veya kırmızı kartla ihraç vermesi durumunu ya da hangi oyuncunun cezalandırılması gerektiği durumunu bildirmek.

Doğrudan Kırmızı Kart Verilmesi Durumu

 (2. ihtarlar hariç) Maç içerisinde yaşanılan bir pozisyon sonrasında kırmızı kartla verilecek bir ihraç veya pozisyonun sonucunda verilmeyen bir kırmızı kart kararında net bir hata olup olmadığını bildirmek.

Günümüzde teknolojinin göstermiş olduğu olumlu gelişmelerden futbol sektörünün de faydalanması önemli bir kazanımdır. Teknolojinin futbolda uygulama alanı olarak da Video Teknolojisi uygulaması en güzel bir örnek olarak karşımıza çıkmakta.

Video Teknolojisi uygulaması yalnızca maçın sonucunu lehte ve aleyhte değiştirecek, sonuca doğrudan etki edecek hakem kararlarındaki gözle görülen hataları düzeltmek için ve hakemin gözünden kaçan pozisyonlarda kullanılacaktır: Gol Kararı Verilmesi, Penaltının Verilmesi ve Penaltı Kararının İptali, doğrudan ihraç ve Hakemin Yanlış Bir Oyuncuya Kart Vermesi Durumu

Maç içerisinde yaşanan çelişkili pozisyonlar sonrasında kesin karar her zaman maçı yöneten orta hakem tarafından verilecektir.

Pozisyonun VAR incelenmesi durumunu yalnızca maçı yöneten hakem başlatabilir; VAR odasındaki hakem, maçı yöneten birinci hakeme sadece pozisyonu incelemesi yönünde tavsiyede bulunabilir.

VAR’dan hakeme yönelik penaltı kararını vermesi gerektiğini vurgulayan, oyuncuya kırmızı kart verip ihraç yönünde karar vermesini isteyen kesin talimatlar gelmesi yasaktır ve VAR’ın bu şekilde müdahale hakkı bulunmamaktadır.

Hakem yaşanan pozisyonu VAR ekranından incelemeye gittiğinde, pozisyonu inceleme zamanı ne kadar süre olursa olsun, pozisyon hakkında kararı hızla inceleyerek hemen kararını açıklamak noktasında herhangi bir zaman kısıtlaması bulunmamaktadır. Çünkü pozisyon için verilecek doğru karar inceleme esnasında yaşanan zaman kaybından daha değerlidir.

Hakem VAR incelemesi yapmaya karar verdikten sonra oyuncular ve her iki takımın görevli ve sorumluları hakemin etrafında toplanmamalıdır. Eğer yaşanan pozisyonla ilgi verilen karar VAR’da incelenecekse, pozisyonu inceleme sürecini veya kesin kararı verme noktasında hakemi etkileme girişiminde bulunmamalıdır. Hakeme yönelik inceleme işareti yapan bir oyuncu sarı kartla cezalandırılır.

Sisteminin uygulandığı maçlarda gözden kaçan tüm pozisyonların VAR odasındaki hakem tarafından görüleceğinin ve müdahale edileceğinin düşünülmesinden kaynaklı olarak tüm futbolcu ve teknik direktörlerin inceleme talep etmeleri açıkça yasaklanmıştır.

VAR hakemi, video operasyon odasına kurulmuş olan (VOR) TV ekranlarından maçı takip eder.

Maçı yöneten orta hakeme pozisyonu inceleme tavsiyesinde bulunabilir, eğer sonuca etki edecek, maçın seyrini değiştirip kural hatasına sebebiyet verecek bir durumun olmaması halinde bir inceleme gerekmiyorsa, hakemle iletişime geçmez. Bu duruma ‘Sessiz kontrol’ uygulaması denir.

Oyun devam ederken VAR hakeminin bir inceleme talep etmesi durumunda, maçı yöneten hakem her iki takımın da oyun devam ederken tehlikeli bir atağının olmadığı veya gol olma ihtimali bulunmadığı anda topun tarafsız bir bölge diyebileceğimiz bir alan gelir gelmez maçı durdurulur.

VAR’ın pozisyonun incelemesi

VAR’ın pozisyonun incelemesi talebinin üzerine maçı yöneten hakem, VAR uygulamasına gideceğini, elleriyle görsel olarak bir TV ekranı çerçevesini futbolculara ve seyircilere işaret ederek, pozisyonun inceleme sürecinin başlatıldığını açıkça herkese gösterir.

Oyunun tekrar başlaması incelemenin sonlandırılmasına ve verilecek karara kadar durdurulur. Hakemler, ihlali gerçekleştiren takımın ya da oyuncunun, incelemeyi engellemek istemelerine karşın oyunu tekrar başlatma girişimlerinin önüne geçer.

Hakem, pozisyonun golle sonuçlanması, pozisyonun penaltıyla sonuçlanması ve net gol şansının engellenmesi durumlarında/ihlallerinde, söz konusu atağın, penaltının ve bariz gol pozisyonu hareketlerinin başlangıcından itibaren topun hakimiyetinin nasıl kazanıldığı durumunu inceleyebilir ve buna göre karar verir.

Oyun içerisinde verilen bir karar sonrasında, oyun tekrardan başlatılır ise oyuncuların itirazlarına bakmaksızın yeniden başlatma kararlarının (taç atışı, korner kullanılması gibi durumlarda) değiştirilmesine müsaade etmez, bu nedenle futbolcu ve teknik direktörlerin yeniden başlatma kararları incelenemez.

Maçın hakemi incelemesini yaptıktan sonra nihai/kesin kararını verecek ve incelemenin sonucunda verdiği kararı açık bir şekilde gösterip kararını uygulayacaktır.

Karar sonucuna göre verilen golün iptali, iptal edilen gölün geçerli sayılması, verilen yanlış kartın iptali ile verilmesi gerektiği halde verilmeyen kartın doğru şekilde gösterilerek maçın lehte olan taraf adına doğru bir şekilde tekrar başlatılmasını sağlayacaktır.

Etiketler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı