Araç çubuğuna atla
Spor

FUTBOLUN TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ

Futbolun gelişimi, günümüzde herkesin takip ettiği, ilgi duyduğu, oynadığı ve bir şekilde içinde olduğu spor alanı demek yanlış olmaz. Tarihsel gelişimine baktığımızda net olarak şu tarihte ortaya çıkmış diyemeyiz çünkü sözleşme ile ortaya çıkan bir durum bulunmamaktadır. Ancak çeşitli tarih kaynaklarına bakıldığında günümüz futboluyla aynı düzeyde değil. Böylr olmasa da benzerlik gösteren çeşitli etkinlikler olarak karşımıza çıkmaktadır.

İlk Olarak Ortaya Çıktığı Toplumlar ve Eserler

Bir de arkeolojik kazılar sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde futbolun Sümerlere kadar uzanan bir yolculuğu olduğuna rastlayabiliriz. Çin’de yapılan araştırmalar neticesinde 2.500 lü yıllarda askerlerin futbola benzer bu oyunu askeri eğitim amacıyla oynadığı anlaşılmıştır.

Çinliler haricinde eski Türklerin de “Tepük” adıyla futbola benzer bir oyun oynadığı bilgisi mevcut. Tarihe ışık tutan önemli şahsiyetlere ait eserlerden olan Kaşgarlı Mahmut’a ait Divan-ı Lügatit Türk adlı eserinde bulunabilir. Baybars Tarihi ile Hıtay ı Name adlı eserlerden de anlaşılmaktadır.

Günümüz futbolundan daha uzak, daha ilkel olarak baktığımızda eski Mısır medeniyetinde de futbol oynandığına dair izlere rastlanıldığı görülmektedir. Buna örnek olarak da o dönemde oldukça yaygın olan duvar resimleridir. Duvarlara çizilen top oynayanlara ait resimlerbunun göstergesidir. Odissea isimli kitabında Yunanlı ünlü şair yazar Homeros, bu kitabında top oynayan insanlardan bahsetmekte. Yunanlılar, Milattan Önce 100 lü yıllarda “Episkyres” adını verdikleri bu oyunu 15 er kişilik gruplar halinde ve bir dizi kurallar belirleyerek oynamışlardır.

Futbolun Temeli ve Profesyonelleşme Süreci

Günümüzdeki modern futbolun temeli olarak Romalı askerlerin oynadığı Harpastum adlı oyun kabul edilmektedir. Savaş taktiği olarak kazanmak üzerine kurulu, topu alarak elle veya ayakla karşı kaleye götürmek üzerine kurulu sistematik biraz da basit kurallar içeren bir oyundur. Harpastum, Eski Yunanlıların oynadığı Episkyres oyunundan esinlenerek biraz daha geliştirilmiştir.

Harpastum’un günümüz futbolunun temelini oluşturmasına dayanak teşkil eden benzerliği bulunmaktadır. Bugün profesyonel olarak oynanan futbolun taktik anlamda “Defan, Orta Saha ve Forvet” dizilişinin, o günkü hali de “Muhafız Birlikleri, Destek Birlikleri ve Hücum Birlikleri” olduğunu gördüğümüzden bu görüşün doğruluğu ortaya çıkmaktadır.

Yüzyıl İngiltere’sinde halk tarafından sevilerek oynanan ve rekabet düzeyi yüksek bir hal alan bu oyun ülkedeki toplumsal anlamda kamu düzenini ve sosyal hayatı olumsuz yönde etkiler boyuta ulaşmıştır. Ülkedeki düzenin bozulmasına sebep olacak bu oyun Kral tarafından yasaklanmıştır. Bu yasakla birlikte futbolu kötülemek üzerine bir yol izlense de halk tarafından oldukça sevilen futbola olan ilgi ilerleyen yıllarda yine kendini göstermiştir.

Bu gelişmeler sonrasında 1583 yılında İngiltere’de tekrar futbol oynanmaya başlanması halkın futbola olan sevgisini ve özlemini artırarak ortaya çıkmıştır. Bu kez faul önleyici tedbirler, hakem seçimi gibi biraz daha basit kurallar eklenerek ortaya çıkmıştır. 1857 yılında “Sheffield Club” adında tarihteki ilk futbol kulübü kurulmuştur ve bu durumu takip eden süreçte önce belirtilen kurallara konmuştur. İlaveten 1862 yılında futbol oynayacak takımın 11 oyuncudan oluşması, topun elle oynanmasının yasaklanması, ofsayt kuralarının uygulamaya başlanmasıüzerine futbol bu şekilde gelişim göstermeye devam etmiştir.

Kimi tarihçiler de futbol kulüplerinin varlığı noktasınd 15. yy.’dan itibaren resmi olmayan belli kurallar noktasında yetersizlikleri bulanan bir yapıda varlıklarını sürdürdüklerini iddia etmektedirler.1824 yılında Birleşik Krallık ülkesi İskoçya’nın Edinburg şehrinde kurulan Foot-Ball kulübünün resmi kuruluş belgesi olmayan ilk kulüp olduğu da ileri sürülmektedir.Bu belirsizliği ortadan kaldırmak için Sheffield Club’ünün ilk resmi kulüp olduğuna karar verilmiştir.

Futbolun İlk Kuralları

İlginçtir ki kaleci dahil tüm futbolcuların topu elle tutması ya da elle topu karşı kaleye götürmeleri yasakken bu durum 1871 yılında kalecinin topu elle tutabilmesi kuralının getirilmesiyle düzeltilmiştir. Sonrasında kurallara bir yenisi olan topun kale hizasının arkasına çıkmasıyla oluşan korner atışının kullanılmaya başlanması da 1873 yılında olmuştur. Yıllar geçtikçe devam edilen yeniliklere bir yenisi olan topa kafa ile müdahale edebilme serbestliği kuralı da 1875 yılında olmuştur.

1857 de İngiltere’de ilk futbol kulübünün kurulmasından sonra 1863 yılında İngiliz Futbol Birliği (FA) adında federasyon olma özelliğine sahip bir birlik kurulmuş ve bu birliğin kısa adı da FA olarak kayıtlara geçmiştir. İngiliz Futbol Birliği (FA) federasyon olarak dünya tarihinde resmi olarak kurulmuş spor tarihi kayıtlarında yer alan ilk milli federasyondur.

Etiketler

3 Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı