Araç çubuğuna atla
Spor

Dünya Kupası Tarihçesi – Geçmişten Günümüze Dünya Kupası

1. Dünya Kupası Organizasyonu 1930 yılında URUGUAY’da

Dünya Kupasında Ev sahibi URUGUAY, finalde Arjantin’i 4-2 yenerek kupayı kazanan ilk ülke olmuştur.

İlk kez düzenlenen dünya kupasına katılan toplam ülke sayısı 13 olarak kayıtlara geçmiştir. İlk golü Fransa takımından Lucien Laurent atmıştır.

1904 yılında kurulan FİFA İlk olarak Uruguay’da düzenlenmeye karar verdiğinde yıl 1930’u göstermekteydi. Kupanın her 4 yılda 1 uygulanmasına karar verilmişti.

İnsanları bir araya getiren, sayıca en çok taraftara sahip spor olan futbolun elbette zirve yaptığı, insanların heyecanla ve sonucunu merakla beklediği zamanlar vardır.

Futbolcuların kendilerini göstermek için ekstra motive oldukları organizasyonlar çok büyük etkileri de beraberinde getirmiştir. Siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel etkileri olan organizasyonların yapılacağı ülkelerin seçimi de bazen tartışmaları da beraberinde getirmiştir.

FİFA

İlk dünya kupasının Uruguay’da yapılmasına turnuvaya katılacak ülkelerden çeşitli tepkiler olmuştu. Avrupa’da doğup büyüyüp filizlenen futbolun FİFA tarafından bir Güney Amerika ülkesine verilmesi büyük tartışmaları beraberinde getiriyordu. Hem de FİFA’nın kurucu ülkeleri arasında Fransa, Belçika, Danimarka, Hollanda, İsveç, İspanya ve İsviçre’nin yer alması diğer Avrupa ülkelerinin tepkisini çekmiş ve birçok ülke katılmamıştır.

Ayrıca Avrupa’dan Güney Amerika’ya ulaşımın da sıkıntılı olduğu bir dönem olması, okyanusu gemiyle geçmek zorunda olunması da Avrupa ülkelerinin kupaya katılmama nedenleri arasında yer almıştır.

2. Dünya Kupası Organizasyonu 1934 yılında İTALYA’da

Ev sahibi İTALYA finalde Çekoslavakya’yı 2-1 yenerek ikinci kez düzenlenen kupayı kazan taraf olmayı başarmıştır.

Bu organizasyon kupaya katılacak takımların eleme maçları oynayarak katılmaları yönüyle de ilk olma özelliğine sahiptir.

Mısır bu organizasyonda yer alarak Afrika kıtasından katılan ilk Afrika ülkesi olmuştur.

İkinci kez düzenlenecek turnuvaya 16 takımın katılması kararlaştırılmıştır. Avrupa kıtasında gerçekleştirilecek olan ilk organizasyonu olarak kayıtlara geçen turnuvaya 32 takımın müracaat etmiştir. Katılımın fazla olması nedeniyle kupaya katılacak ülkeler eleme maçları oynayarak kupaya katılabilmişlerdir.

İlk dünya kupası organizasyonunda olduğu gibi turnuvaya futbol dışında politik nedenler damga vurmuştur. Uruguay’daki kupaya katılmayan Avrupa ülkeleri İtalya’daki kupaya katılma kararı alıyorlar. İlk organizasyona çeşitli nedenler ve bahanelerle Uruguay’da düzenlenen turnuvaya katılmayan İtalya’ya karşı bu kez de Uruguay tepki olarak İtalya’da düzenlenen organizasyona katılmama kararı alıyor.

3. Dünya Kupası Organizasyonu 1938 yılında FRANSA’da

İTALYA finalde Macaristan’ı 4-2 yenerek kupayı ikinci kez müzesine götürmüştür.

Son şampiyon ve ev sahibi ülkenin eleme maçları oynamadan doğrudan dünya kupasına katıma hakkı verilen ilk turnuva olarak kayıtlara geçmiştir.

1.Dünya Savaşı’nın kendini iyice hissettirdiği dönemde Almanya’nın Avusturya’ya karşı yapmış olduğu askeri müdahale sonrasında Avusturya turnuvadan çekilme kararı alıyor ve bu kupa 15 takımla gerçekleştiriliyor.

Bu turnuvaya Avusturya dışında diğer birçok Avrupa ülkesi katılamamıştır. 2. Dünya Savaşı nedeniyle 1950 yılına kadar kupaya ara verilmiştir.

4. Dünya Kupası Organizasyonu 1950 yılında BREZİLYA’da

URUGUAY finalde ev sahibi Brezilya’yı 2-1 yenerek tarihinde ikinci kez kupayı kazanan taraf olmuştur.

Organizasyon, 1950 yılında İsviçre’deki statların hazır olmaması nedeniyle Brezilya’ya verilmiştir.

FİFA tarafından 1942 ve 1946 yılında yapılması düşünülen turnuvalar ülkelerin karşı çıkmaları nedeniyle gerçekleştirilemiyordu. Uruguay boykot ederek katılmadığı İtalya ve Fransa’daki turnuvalardan sonra tekrar kupaya katılıyor.

Turnuvaya katılacağını belirten Türkiye, İskoçya ve Hindistan’ın turnuvadan çekilmesiyle turnuvada 13 takım kalıyor. Grup maçlarından sonra eleme sistemiyle oynanan diğer turnuvaların aksine ikinci turda oynanan maçlarda da grup sistemi uygulanıyor ve bu durumda final maçı oynayacak takımların belirlenememesine neden oluyor. Uruguay ile Brezilya’nın final oynamasına karar veriliyor.

5. Dünya Kupası Organizasyonu 1954 yılında İSVİÇRE’de

BATI ALMANYA finalde Macaristan’ı 3-2 yenerek kupayı kazanmıştır.

Türkiye’nin ilk kez dünya kupaları organizasyonuna katıldığı turnuvadır. Bundan önceki turnuvalara nazaran en çok gol atılan, en farklı galibiyetin alındığı gibi ilklere sahne olmuş turnuvadır. Finalde büyük bir sürpriz yaşanmış ve Batı Almanya 2-0 geriye düştüğü maçta olağanüstü bir geri dönüşe imza atarak maçı 3-2 kazanmış ve hafızalarda “Bern Mucizesi” olarak yerini almıştır.

6. Dünya Kupası Organizasyonu 1958 yılında İSVEÇDE’de

BREZİLYA finalde ev sahibi İsveç’i 5-2 yenerek kupanın sahibi olmuştur.

Brezilya’nın resital sunduğu turnuvaya gelmiş geçmiş en büyük oyunculardan Pele damgasını vurmuştur. Turnuva öncesinde İngilizler büyük bir üzüntü ve şok yaşamış, Manchester United futbol takımını taşıyan uçağın kaza yapması sonrasında ölümler yaşanmış ve İngiltere’nin kadrosu büyük ölçüde değişikliğe uğramak zorunda kalmıştır. Bu şekilde turnuvaya katılan İngiltere katıldığı finallerde gruptan çıkamayarak turnuvaya veda etmiştir.

7. Dünya Kupası Organizasyonu 1962 yılında ŞİLİ’de

BREZİLYA finalde Çekoslavakya’yı 3-1 yenerek kupanın sahibi olmuştur.

Şili’de 1960 yılında deprem meydana gelmiş olmasına rağmen kupa organizasyonun yapılabileceğini FİFA’ya garanti etmiş ve kupa organizasyonunu başarıyla gerçekleştirerek bir nebze de olsa depremin yaralarını sarmıştır.

8. Dünya Kupası Organizasyonu 1966 yılında İNGİLTERE’de

Ev sahibi İNGİLTERE finalde Batı Almanya’yı norma süresi 2-2 biten ve uzatmalara giden maçta 4-2 yenerek evinde düzenlemiş olduğu ilk dünya kupasını kazanmıştır.

Dünya kupasına katılım noktasında FİFA’nın almış olduğu Asya, Afrika ülkeleri ile Okyanus’ya ülkelerinde yalnızca bir takımın turnuvaya katılacağının belirtilmesi üzerine Afrika ülkeleri kararı protesto ederek turnuvaya katılmadı.

Dünya kupaları tarihinde İngiltere ilk ve son kez evinde düzenlediği bu kupadan başka dünya kupası sevinci yaşayamamıştır.

9. Dünya Kupası Organizasyonu 1970 yılında MEKSİKA’da

BREZİLYA finalde İtalya’yı 4-1 yenerek kupanın sahibi olmuştur.

İlk kez kırmızı kart uygulamasının uygulandığı ve oynanan tüm maçlarda oyuncu değişikliğinin yapılmasına izin verildiği turnuva olması yönüyle ilklere sahne olmuş ve ayrıca efsane futbolcu Brezilyalı Pele’nin oynadığı son dünya kupası maçı olmuştur.

10. Dünya Kupası Organizasyonu 1974 yılında BATI ALMANYA’da

Ev sahibi BATI ALMANYA finalde Hollanda’yı 2-1 yenerek kupayı 2. kez kazanmıştır.

Türk halkının dünya kupaları organizasyonunu TV’den izlediği ilk turnuvadır. Türkiye’nin katılamadığı turnuvaya ilk kez bir Türk hakem katılmış ve gösterdiği kırmızı kartla kayıtlara geçmiştir. “Total Futbol” olarak da günümüzde hala bilinen bir oyun sistemiyle oynayana Hollanda bu oyun anlayışıyla finale kadar yükselmiştir.

11. Dünya Kupası Organizasyonu 1978 yılında ARJANTİN’de

Ev sahibi ARJANTİN finalde Hollanda’yı norma süresi 1-1 biten ve uzatmalara giden maçta 2-1 yenerek kupayı kazanmıştır.

1974 yılında düzenlenen kupanın oyuncusu seçilen Johan Cruyff bu turnuvaya kaçırılma korkusu yaşayarak katılmadığını sonraki yıllarda açıklayacaktı. Ülkede yaşanan ekonomik ve siyasal sıkıntılar dolayısıyla FİFA tarafından Arjantin’e verilmesi büyük tartışmalara sebep olmuştur.

12. Dünya Kupası Organizasyonu 1982 yılında İSPANYA’da

İTALYA finalde Batı Almanya’yı 3-1 yenerek kupayı kazanmıştır.

Fifa Dünya Kupası” adıyla ilk kez düzenlenen kupaya 24 takım katılmıştır. Cezayir’in grup maçlarında Almanya’yı yenmesine rağmen gruplardan çıkamamasına sebep olarak son maçta Avusturya’nın Almanya’ya yenilmesi şike tartışmaları yaşanmasına sebep olmuştur.

13. Dünya Kupası Organizasyonu 1986 yılında MEKSİKA’da

ARJANTİN finalde Almanya’yı 3-2 yenerek kupanın sahibi olmuştur.

Bu kupaya Arjantinli efsane Maradona damga vurmuştur. Çeyrek finalde oynanan İngiltere ile Arjantin arasındaki maçta “Tanrının Eli” olarak adlandırılan golü Maradona elle topu ağlara göndermiş ve gol geçerli sayılmıştır. Maradona yine kendisinden yıllarca bahsettirilecek bir gole imza atmış ve orta sahadan aldığı topla toplamda 5 oyuncuyu çalımlayarak golü atmış ve tarihe güzel bir hediye etmiştir.

14. Dünya Kupası Organizasyonu 1990 yılında İTALYA’da

ALMANYA finalde Arjantin’i 1-0 yenerek kupayı kazanmıştır.

Oldukça sert geçen ve kırmızı kartların çıkarıldığı turnuvada Maradona turnuva boyunca kendisine en çok faul yapılan oyuncu olmuştur. Meksika’dan sonra turnuvaya 2. kez ev sahipliği yapan ülke olmuştur.

15. Dünya Kupası Organizasyonu 1994 yılında İTALYA’da

BREZİLYA normal süresi 0-0 biten maçta İtalya’yı penaltılarla 3-2 yenerek kupayı kazanmıştır.

Dünya kupalarının kupa şampiyonunun penaltılarla kazanıldığı ilk şampiyona olmuştur. En çok seyirci sayışana bu turnuvada ulaşılmış olup çeşitli skandallara sahne olmuş bir turnuva olarak kayıtlara geçmiştir. Maradona doping aldığı tespit edilmiş ve turnuvadan ihraç edilmiştir.

16. Dünya Kupası Organizasyonu 1998 yılında FRANSA’da

Ev sahibi FRANSA finalde Brezilya’yı 3-0 yenerek ilk şampiyonluğuna ulaştı.

Son 3 turnuvada 24 takım yer alırken bu turnuvada ilk kez günümüzde olduğu gibi 32 takımın yer aldığı ilk turnuva olmuştur. Akıllarda kalan olay ise Hollanda’nın gruplardan çıkamayarak elenmesi olmuştur.

17. Dünya Kupası Organizasyonu 2002 yılında GÜNEY KORE & JAPONYA’da

BREZİLYA finalde Almanya’yı 2-0 yenerek kupaya 5. kez ulaşmayı başarıyordu.

Türkiye’nin 1954 İsviçre’den sonra ikinci kez katıldığı turnuvadır. İlk defa iki ülkenin ortaklaşa düzenlediği turnuvaya Türkiye damga vurmuş, ikinci kez katıldığı turnuvada dünya üçüncü olmayı başarmıştır. Dünya kupaları tarihinin en erken golü de Türkiye’den gelmiş ve Hakan ŞÜKÜR bu golü atarak tarihe geçmiştir.

18. Dünya Kupası Organizasyonu 2006 yılında ALMANYA’da

İTALYA finalde Fransa’yı normal süresi 1-1 biten maçta uzatmalarda da gol sesi çıkmayınca penaltılarla 5-3 yenerek kupayı müzesine götürmüştür.

Bu kupayla birlikte kupaya doğrudan katılan “Son Şampiyon” takım da bir sonraki turnuvaya eleme maçları oynayarak katılmasına karar verilmiştir.

19. Dünya Kupası Organizasyonu 2010 yılında GÜNEY AFRİKA’da

İSPANYA normal süresi 0-0 biten maçta Hollanda’yı uzatmalarda bulduğu golle 1-0 yenerek tarihinde kupayı ilk kez kazanmıştır.

20. Dünya Kupası Organizasyonu 2014 yılında BREZİLYA’da

ALMANYA finalde normal süresi 0-0 biten maçta Arjantin’i uzatmalarda 1-0 yenerek 4. kez dünya şampiyonu olmuştur.

Kupayı Almanya’nın kazanmasıyla kupa üst üste 3. kez Avrupa ülkelerine gitmiş oluyor. Brezilya ise yarı finalde Almanlar karşısında tarihi bir fark yiyor ve maçı 7-1 kaybederek turnuvaya veda ediyor.

21. Dünya Kupası Organizasyonu 2018 yılında RUSYA’da

FRANSA finalde Hırvatistan’ı 4-2 yenerek tarihinde 2. kez kupaya uzanmıştır. Hırvatistan ise tarihinde ilk kez finale yükselerek büyük bir başarı elde etmiştir.

Etiketler

2 Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı