Araç çubuğuna atla
Ekonomi

Hollanda Hastalığı Nedir ?

Hollanda hastalığı, bir ülkede ticari değeri olan doğal kaynaklar bulunduğunda mevcut üretim faktörlerinin o kaynağa yönelmesi ve netice olarak toplam üretimin düşmesidir. Hollanda hastalığı tıbbi bir hastalık değil, ekonomik bir hastalıktır.

Hollanda’da 1960’lı yıllarda doğalgaz bulunması sonrasında ülkenin para birimi Florin aşırı değerlenmiştir. Bu değerlenme neticesinde ithalat artmış ve ihracat azalmıştır. İthalatın artmasına bağlı olarak ülkedeki üretim azalmıştır.

İngiltere’de yayınlanan The Economist Dergisindeki bir makalede bu konuya değinilmiştir. Bulunan doğal kaynağın başlattığı zenginleşme süreci sonunda, üretimin düşmesi ve sanayisizleşme durumunu “Hollanda Hastalığı olarak adlandırmıştır.

Bir ülkede ticari değeri olan bir doğal kaynağın bulunması neticesinde o ülkeye kısa vadede sermaye girişi olur. Böylece ülkenin milli parasının değeri artar. Ayrıca ülkedeki sermaye artışı neticesinde ucuz kredi bulmak kolaylaşır ve tüketim artar.

Üreticiler sanayi ve tarım sektöründeki üretim yerine kar marjı daha yüksek olan perakende ve inşaat gibi sektörlere yönelirler. Bunun neticesinde de sanayisizleşme ve Hollanda Hastalığı olarak tabir edilen ekonomik durum ortaya çıkar.

Hollanda hastalığı yalnızca petrol ve doğalgaz gibi doğal kaynakların bulunması sonrası ortaya çıkmaz.

Örneğin 1975 yılında tüm dünyada kahve üretimi konusunda kıtlık yaşandığından Kolombiya kahve üretimini %76 artırmış ve üreticiler diğer sektörlerden uzaklaşarak kahve üretimine başlamışlardır.

Kahve talebinin Kolombiya üzerinden karşılanması sonrasında ülkenin para birimi değerlendiğinden diğer sektörlerde üretilen malların üretimi yerine ithalata yönelim olmuştur.

Hollanda hastalığının sonucu olarak tüm yatırımlar bulunan doğal kaynağa ilişkin sektöre yöneldiğinden ülkede diğer sektörlere olan ilgi düşüşe geçtiğinden toplam üretim azalmaktadır.

Ayrıca doğal kaynağın satımına bağlı olarak ülke parası değerlenmekte ve ithalat ucuzlamaktadır. Öte yandan bulunan doğal kaynak dışındaki sektörlerde üretim olmadığından ithalat zorunlu hale gelmektedir.

Sonuç olarak Hollanda Hastalığı

Bir ülkede ticari değere sahip bir doğal kaynağın keşfi söz konusu olduğunda makroekonomik planlama söz konusu olmaması. İlk etapta vatandaşların refahında artış olsa dahi uzun vadede toplam üretim azaldığından ithalata bağlılık söz konusu olacak. Sanayisizleşme sonrasında işsizlik ile yoksulluk baş gösterecektir.

Ufuk Aytaş

Etiketler

3 Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı