Araç çubuğuna atla
Ekonomi

Adıyaman tütünü nasıl yetiştirilir? ayırt edici özellikleri

Tütünün (nicotiana’nın) patlıcangiller ailesine (solanaceae) ait bitkilerin bir türü olduğunu önceki yazılarımızda belirtmiştik. Sigara içerisindeki tütünün, tütün bitkisinin yapraklarından imal edildiğini ve tütün bitkisinden ziraî ilaç yapıldığından da bahsetmiştik. Fakat büyük oranda tütün içim için tüketilmektedir. Adıyaman tütünü nasıl yetiştirilir? ayırt edici özellikleri.

Adıyaman tütünü nasıl yetiştirilir konusuna girmeden önce, çok eskilerden beri kullanılan tütün hakkındaki bir kısım bilgilerle hafızamızı tazeleyelim. Tütün, yaz ayları olan haziran, temmuz ve ağustos aylarında tepe kısımları çiçek açan ve bir yılda yetişen bir bitkidir. Çiçeklerinin rengi beyaz ve pembe tonlardadır. Yaprakları alışılagelmiş bitki yapraklarına oranla daha geniştir. Oval şekildedir. Tütün bitkisinin boyu 70 ilâ 150 santimetre arasında değişir. Dik gövdesi silindir yapıda olup yapışkan ve tüylüdür. Kendine has kokusu vardır. Yetiştirildiği coğrafî bölgelere göre değişiklik gösteren yapıda türleri vardır. En uygun toprak, su ve hava koşullarında verimi ve kalitesi artmaktadır. Tütün tüketimi bugünlerde fazlasıyla artmış olup, her geçen gün artmaya devam etmektedir.

Amerika’nın ve tütünün keşfi

Akıllarda kalanın aksine Amerika kıtasını keşfeden Kristof Kolomb (Christopher Colombus) değil, Kolomb gibi İtalyan asıllı Amerigo Vespucci’dir. Kolomb, 1492 yılında doğu Hint adalarına çıktığını sanarak Karayip Adalarına çıkmışsa da buranın Hindistan değil Amerika kıtası olduğunu anlayamadan ölmüştür. İlk kez Amerikalı yerliler (Kızılderililer) tarafından pipo benzeri bir aletle tütün içildiği bilinmektedir. Yerliler tütüne tobaco adını vermişlerdir.

Amerika kıtasının keşfi, aynı zamanda oradaki yerliler dışında kalan insanlar için tütün bitkisinin de keşfi olmuştur. Amerika kıtasını keşfettikten sonra yerlilerin dinsel törenlerde tütün içtiğini gören Avrupalılar, 1500’lerde tütünü Avrupa Kıtası’na taşıyarak eğlence amaçlı tüketmeye başlamışlardır. Keyif vermesi ve bağımlılık yapması nedeniyle Avrupa’dan tüm dünyaya yayılması uzun sürmemiştir. Bu durum Amerika Kıtası başta olmak üzere tüm dünya çapında tütün yetiştiriciliğinin artmasına neden olmuştur. Bir olumsuz etkisi aç gözlü ve vicdansız Avrupa kökenli Amerikalıların daha fazla tütün yetiştirilmesi için köleliği ve sömürgeciliği uygulamış olmalarıdır. Bu insanlık dışı uygulama Güney Amerika’da siyah ırktan insanların kaliteli tütün üretiminde çalıştırılmak üzere köle olarak kullanılmasıdır. Sigara şeklindeki tüketimi 19’uncu yüzyıl başlarında Amerika’da ve İngiltere’de başlanmıştır. Sigaranın kâğıtta tütün sarılarak içimi ile içine filtre konulması ile dünya çağında tütün tüketiminde bariz artış olmuştur.

Tütünün Anadolu Kıtası’na gelişi 1600’lere denk gelmektedir. Osmanlıların tütünle karşılaşmaları ticaret amaçlı limanlara gelen gemi mürettebatı vasıtasıyla olmuştur. Kısa sürede Anadolu’ya yayılan tütünün tüketimiyle birlikte üretimi de hızlı olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra da tüketim ve üretim miktarları artmaya devam etmiştir. Bugün ülkemizin birçok bölgede tütün üretimi yapılmaktadır. Adıyaman başta olmak üzere Tokat, Hatay, Bitlis, Batman ve Diyarbakır illerinde yetiştirilmektedir. En çok tercih edilen tütün ise Adıyaman bölgesinde yetiştirilen tütündür. Çünkü toprak, hava ve nem koşulları tütün yetiştirimi için idealdir. Dededen toruna aktarılan tecrübenin de bunda katkısı vardır.

Adıyaman tütünü nasıl yetiştirilir?

Sigara veya pipo Tütün bitkisinin yaprakları toplanır, kurutulur ve kıyılır (dilimlenir). Az da olsa çiğnemelik tütün için farklı işlemler uygulanır. Ekim için sonbaharda tarla işlenir, ilkbaharda dikimi yapılır. Tohumlar önce yastık denilen ve iyi güneş alan yerlere ekilir. Gübresi atılır. Sulaması yapılır. Fide hâline gelene kadar beklenir. 6 ilâ 8 cm boya ulaşan fide olduklarında Mayıs ayı gibi yastıklardan alınarak dikme makineleriyle toprağa dikilirler. Dikim sonrası can suyu verilmelidir. 1.000 metrekarelik (1 dekarlık) bir tarlaya ortalama 20.000 adet tütün fidesi dikilebilmektedir. Fideler toprağa ekildikten sonra don olmaması gerekir. İdeal yetiştirme çiçek açtığında üst kısımlarında 10-15 yaprak bırakıp kalan yaprakların kesilmesiyle yapılır. Bu işleme üst alma adı verilir. Bu sayede altta daha kaliteli yaprakların yetişmesine olanak sağlanır. Ekim yapılmasını 3-4 ay müteakiben toplanacak boyuta gelir. Temmuz ayından sonra hasat yapılabilmektedir. Hasat elle yapılır. Toplanan tütün bacada, güneşe maruz bırakılarak ve ambar ortamında olmak üzere kurutma aşamasına geçer. Kurutma esnasında ihtiyaç hâlinde tütün yaprakları ıslatılarak yumuşamaları sağlanır. Sonraki adım kıyım (dilimlenme) aşamasıdır. En son olarak ta ticarî olarak kullanılmak üzere çuvallarda paketleme işlemi yapılır. Üreticiler gerek satıcılara gerekse tüketicilere paketlenmiş içime hazır tütün göndermektedirler.

Adıyaman tütünü nasıl yetiştirilir? konusu ile ilgili https://adiyamancelikhantutuncum.com/adiyaman-tutunu.html sayfasını ziyaret edebilirsinizç

Adıyaman Çelikhan tütününün ayırt edici özellikleri

  • Adıyaman Çelikhan tütününün en bariz ayırt edici özelliği kokusudur, bal kokusuna özdeş hoş kokusu vardır.
  • Kaliteli olduğunu gösteren renk özellikleri de vardır, bunlar tütününün renginin sarımsı, küllerinin ise beyazımsı tonlarda olmasıdır.
  • Damarsızdır, damakta aroma bırakırken boğaz yakmaz.
  • Genellemeye göre daha hacimli ve ağırdır.

Eğer ben tütünden anlamam diyorsanız satın alacağınız yere dikkat etmelisiniz. Bildiğiniz güvenilir satıcıdan almazsanız başka tütünle karıştırılmış (harmanlanmış) olarak ta satılabilir. Yine üreticilerin ve satıcıların tütünü ellerinde nasıl tuttukları da önemli bir husustur. Kötü koşullarda tutulan tütün bozulabilir hatta çürüyebilir.

Adıyaman tütünü” almak isterseniz ; https://adiyamancelikhantutuncum.com/

Tütün nerede yetiştirilir?” konulu yazımız için tıklayınız.

Etiketler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı